{"id":1588,"date":"2026-03-31T10:12:52","date_gmt":"2026-03-31T08:12:52","guid":{"rendered":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/?p=1588"},"modified":"2026-03-31T10:37:07","modified_gmt":"2026-03-31T08:37:07","slug":"tradycjach-wielkanocne-i-rekodzielo-ludowe-naszego-regionu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/?p=1588","title":{"rendered":"Tradycjach wielkanocne i r\u0119kodzie\u0142o ludowe naszego regionu"},"content":{"rendered":"

Region wojew\u00f3dztwa lubelskiego od lat uznawany jest za jeden z najwa\u017cniejszych obszar\u00f3w piel\u0119gnowania tradycji ludowych w Polsce. Szczeg\u00f3lne miejsce zajmuje tu powiat tomaszowski, a co za tym idzie r\u00f3wnie\u017c Gmina Tomasz\u00f3w Lubelski, gdzie zwyczaje Wielkanocne s\u0105 wci\u0105\u017c \u017cywe i przekazywane z pokolenia na pokolenie. O ich znaczeniu oraz wsp\u00f3\u0142czesnym wymiarze rozmawiamy z Pani\u0105 Kamil\u0105 Lebied\u0105 \u2013 Dyrektorem Gminnego O\u015brodka Kultury w Tomaszowie Lubelskim z\/s w Podhorcach.<\/strong><\/p>\n

Pani Dyrektor, m\u00f3wi si\u0119, \u017ce Lubelszczyzna to jeden z najbogatszych region\u00f3w pod wzgl\u0119dem tradycji ludowych. Czy rzeczywi\u015bcie nasz region odgrywa tak istotn\u0105 rol\u0119 w kulturze?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Zdecydowanie tak. Lubelszczyzna, a szczeg\u00f3lnie okolice Tomaszowa Lubelskiego, to obszar,
\ngdzie tradycja nigdy nie zosta\u0142a przerwana. Przez pokolenia by\u0142a ona naturaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105
\ncodziennego \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w wsi. Nasz region wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tym, \u017ce wiele staropolskich
\nzwyczaj\u00f3w przetrwa\u0142o w niemal niezmienionej formie. To w\u0142a\u015bnie tutaj mo\u017cemy obserwowa\u0107
\nautentyczne przejawy kultury ludowej \u2013 zar\u00f3wno w obrz\u0119dowo\u015bci, potrawach \u015bwi\u0105tecznych,
\njak i w r\u0119kodziele ludowym. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce te tradycje nie s\u0105 tylko elementem
\nprzesz\u0142o\u015bci. One s\u0105 stale podtrzymywane, rozwijane i przekazywane dalej \u2013 zar\u00f3wno w
\nrodzinach, jak i dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci instytucji kultury.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142o to przekazywanie tradycji dawniej?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Dawniej tradycja by\u0142a przekazywana w spos\u00f3b naturalny \u2013 poprzez codzienne \u017cycie. Dzieci
\nobserwowa\u0142y doros\u0142ych, pomaga\u0142y im i uczy\u0142y si\u0119 przez dzia\u0142anie. W okresie przygotowa\u0144 do
\nWielkanocy szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y kobiety, kt\u00f3re przekazywa\u0142y m\u0142odszym pokoleniom
\numiej\u0119tno\u015bci zwi\u0105zane z przygotowaniem \u015bwi\u0105t \u2013 od gotowania po r\u0119kodzie\u0142o. Zdobienie
\npisanek, wicie palm czy przygotowywanie dekoracji by\u0142o nie tylko obowi\u0105zkiem, ale tak\u017ce
\nwa\u017cnym rytua\u0142em, kt\u00f3ry mia\u0142 g\u0142\u0119bokie znaczenie symboliczne.<\/p>\n

Wspomnia\u0142a Pani o r\u0119kodziele \u2013 jakie techniki by\u0142y najbardziej charakterystyczne dla naszego regionu?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

R\u0119kodzie\u0142o wielkanocne na naszym terenie jest niezwykle bogate. Szczeg\u00f3lne miejsce
\nzajmuj\u0105 pisanki, kt\u00f3re wykonywano r\u00f3\u017cnymi technikami \u2013 od barwienia naturalnego, przez
\nbatik woskiem pszczelim, a\u017c po techniki skrobania i oklejania. Bardzo wa\u017cna by\u0142a tak\u017ce
\nsztuka wicia palm wielkanocnych. Wykorzystywano do tego naturalne materia\u0142y: ga\u0142\u0105zki
\nwierzby, bukszpan, suszone kwiaty i trawy. Ka\u017cda palma by\u0142a niepowtarzalna i
\nodzwierciedla\u0142a kreatywno\u015b\u0107 tw\u00f3rcy. Te dzia\u0142ania mia\u0142y nie tylko charakter estetyczny, ale
\ntak\u017ce symboliczny \u2013 by\u0142y wyrazem wiary, nadziei i odradzaj\u0105cego si\u0119 \u017cycia.<\/p>\n

Czy jest jaka\u015b technika, kt\u00f3ra ma dla Pani szczeg\u00f3lne znaczenie?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Tak, zdecydowanie. Najbli\u017csza mojemu sercu jest technika zdobienia pisanek, kt\u00f3r\u0105 nauczy\u0142
\nmnie m\u00f3j tata i kt\u00f3ra do dzi\u015b kr\u00f3luje w moim domu. Polega ona na barwieniu pisanek w
\nnaturalnym wywarze z cebuli, a nast\u0119pnie na wydrapywaniu wzor\u00f3w na ich powierzchni. To
\nstara, ale pi\u0119kna metoda, wymagaj\u0105ca cierpliwo\u015bci i precyzji. Powstaj\u0105ce wzory cz\u0119sto
\nprzedstawia\u0142y motywy nowego \u017cycia, wiosny i Zmartwychwstania \u2013 bazie, kwiaty, promienie
\ns\u0142o\u0144ca. Dla mnie osobi\u015bcie to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c technika \u2013 to rodzinna historia i przyk\u0142ad
\ntego, jak tradycja jest przekazywana w rodzinie.<\/p>\n

Jak te tradycje funkcjonuj\u0105 dzi\u015b, w nowoczesnym \u015bwiecie?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Dzi\u015b obserwujemy bardzo ciekawy proces \u2013 powr\u00f3t do korzeni. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b chce
\npoznawa\u0107 tradycj\u0119 i \u015bwiadomie j\u0105 piel\u0119gnowa\u0107. W Gminnym O\u015brodku Kultury w Tomaszowie Lubelskim z\/s w Podhorcach organizujemy liczne warsztaty r\u0119kodzielnicze, podczas kt\u00f3rych uczestnicy mog\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 tradycyjnych technik zdobienia pisanek, wicia palm czytworzenia ozd\u00f3b \u015bwi\u0105tecznych. Co wa\u017cne, nie ograniczamy si\u0119 tylko do odtwarzania dawnych
\nwzor\u00f3w \u2013 staramy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c inspirowa\u0107 uczestnik\u00f3w do w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci, opartej na
\ntradycji. Tegoroczne warsztaty zdobienia pisanek przybra\u0142y bardziej nowoczesn\u0105 form\u0119, ale
\nr\u00f3wnie\u017c cieszy\u0142y si\u0119 sporym zainteresowaniem.<\/p>\n

Czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce te dzia\u0142ania maj\u0105 wp\u0142yw na integracj\u0119 spo\u0142eczno\u015bci lokalnej?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Zdecydowanie tak. To jeden z najwa\u017cniejszych aspekt\u00f3w naszej dzia\u0142alno\u015bci. Tego typu
\nwarsztaty staj\u0105 si\u0119 miejscem spotka\u0144 r\u00f3\u017cnych pokole\u0144 \u2013 dzieci, m\u0142odzie\u017cy i senior\u00f3w.
\nWsp\u00f3lne tworzenie sprzyja rozmowie, budowaniu relacji i wzajemnemu poznawaniu si\u0119.
\nTo w\u0142a\u015bnie w takich momentach tradycja o\u017cywa \u2013 nie jako muzealny eksponat, ale jako
\n\u017cywe do\u015bwiadczenie.<\/p>\n

Jakie znaczenie ma to wszystko w kontek\u015bcie dziedzictwa kulturowego?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Tradycje wielkanocne i zwi\u0105zane z nimi r\u0119kodzie\u0142o to wa\u017cny element dziedzictwa kultury
\nniematerialnej. Oznacza to, \u017ce nie s\u0105 one zapisane tylko w ksi\u0105\u017ckach \u2013 \u017cyj\u0105 w ludziach, w ich
\numiej\u0119tno\u015bciach, pami\u0119ci i praktykach. Naszym zadaniem jest ich ochrona i przekazywanie
\ndalej. I w\u0142a\u015bnie to robimy \u2013 poprzez edukacj\u0119, warsztaty i spotkania.<\/p>\n

Czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce te dzia\u0142ania s\u0105 kontynuowane w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Tak, i to jest bardzo istotne. Nasze dzia\u0142ania nie s\u0105 jednorazowe \u2013 s\u0105 prowadzone
\nsystematycznie i konsekwentnie. Zale\u017cy nam na tym, aby tradycja by\u0142a stale obecna w \u017cyciu
\nmieszka\u0144c\u00f3w, a nie tylko od \u015bwi\u0119ta. Dlatego organizujemy wydarzenia cykliczne, anga\u017cujemy lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i zach\u0119camy do aktywnego udzia\u0142u. Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce te warto\u015bci przetrwaj\u0105 i b\u0119d\u0105 przekazywane kolejnym pokoleniom.<\/p>\n

Na zako\u0144czenie \u2013 jak widzi Pani przysz\u0142o\u015b\u0107 tych tradycji?<\/strong><\/p>\n

Kamila Lebieda:<\/p>\n

Jestem dobrej my\u015bli. Widz\u0119 coraz wi\u0119ksze zainteresowanie tradycj\u0105, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d
\nm\u0142odych ludzi. Je\u015bli b\u0119dziemy nadal piel\u0119gnowa\u0107 nasze dziedzictwo, organizowa\u0107 spotkania i
\nprzekazywa\u0107 wiedz\u0119, to tradycje wielkanocne nie tylko przetrwaj\u0105, ale b\u0119d\u0105 si\u0119 rozwija\u0107.
\nBo tradycja to nie tylko przesz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 to tak\u017ce nasza to\u017csamo\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107. Podsumowanie<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c dzisiejsze spotkanie, Lubelszczyzna, a w szczeg\u00f3lno\u015bci powiat tomaszowski,
\nodgrywa niezwykle wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w zachowaniu i kultywowaniu tradycji ludowych. Wielkanocne zwyczaje, takie jak zdobienie pisanek czy wicie palm, stanowi\u0105 nie tylko pi\u0119kny element obrz\u0119dowo\u015bci, ale przede wszystkim \u017cywe dziedzictwo kultury niematerialnej.<\/p>\n

Dzi\u0119ki systematycznej dzia\u0142alno\u015bci instytucji takich jak Gminny O\u015brodek Kultury w
\nTomaszowie Lubelskim z\/s w Podhorcach oraz zaanga\u017cowaniu os\u00f3b takich jak Kamila
\nLebieda, tradycje te s\u0105 stale podtrzymywane, rozwijane i przekazywane kolejnym
\npokoleniom.<\/p>\n

Stanowi\u0105 one fundament integracji spo\u0142ecznej, \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy oraz wa\u017cny element budowania
\nlokalnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Region wojew\u00f3dztwa lubelskiego od lat uznawany jest za jeden z najwa\u017cniejszych obszar\u00f3w piel\u0119gnowania tradycji ludowych w Polsce. Szczeg\u00f3lne miejsce zajmuje tu powiat tomaszowski, a co za tym idzie r\u00f3wnie\u017c Gmina […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1589,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[36,94],"tags":[],"class_list":["post-1588","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-nasze-sprawy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1588","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1588"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1609,"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1588\/revisions\/1609"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wtomaszowie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}